آیا عوارض تزریق بوتاکس خطرناک اند؟
تزریق بوتاکس امروزه با اهداف زیبایی، جوانسازی و حتی درمانی مورد استقبال افراد بسیار زیادی قرار گرفته است. عوارض تزریق بوتاکس اغلب به دلیل عدم رعایت نکات علمی برای محل تزریق و مقدار مصرف دارو ایجاد میشود.البته رعايت نکردن دستورات و مراقبتهاي پس از تزریق بوتاکس توسط بیمار هم نقش مهمی در ایجاد عوارض دارد. با این حال در این مقاله، هرآنچه باید درباره عوارض تزریق بوتاکس بدانید، ارائه شده است.
بوتاکس یک داروی تزریقی است که از سم بوتولینیوم نوع A ساخته شده است. این سم توسط باکتری کلستریدیوم بوتولینیوم تولید می شود. اگرچه این همان سمی است که بصورت خوراکی باعث بوتولیسم ( یک مسمومیت غذایی خطرناک) می شود، اما اثرات آن بسته به میزان و نحوه ی استفاده از آن متفاوت است. وقتی قرار است از بوتاکس در اقدامات زیبایی و درمانی استفاده شود، پزشکان دوز های محدود و البته هدفمند را برای بیمار به کار خواهند برد که تزریق موضعی آن منجر به مسمومیت نمی گردد.
تزریق کردن بوتاکس در واقع ارسال سیگنال های عصبی به عضلات را مسدود می کند. این فرآیند، مانع از انقباض عضلات مورد نظر شده و برخی از تحرکات عضلانی را فلج می کند. به همین دلیل است که به محو شدن خطوط و چین و چروک های ظریف کمک می کند.
آیا استفاده از بوتاکس خطرناک است؟
گرچه همانطور که گفته شد، بوتولونیوم یک سم کشنده است، اما تزریق موضعی با دوز کنترل شده آن مانند همان میزانی که در اقدامات زیبایی و گاهی درمانی، تزریق می شود ، بی خطر میباشد.
تنها درصد کمی از افرادی که بوتاکس تزریق کرده اند دچار عوارض جانبی ناشی از آن شده اند. دلیل بروز عوارض تزریق بوتاکس، عمدتا تزریق دوز زیاد و یا در محل نامناسب است. با در نظر گرفتن این موضوع، بعضی از کارشناسان علوم پزشکی باور دارند که کاربردهای آرایشی و زیبایی بوتاکس ممکن است خطر کمتری نسبت به تزریق بوتاکس درمانی داشته باشد؛ زیرا دوز آن ها معمولاً بسیار کمتراست .
شایعترین عارضه تزریق بوتاکس که البته گذرا و موقت است ، قرمزی و تورم مختصر در محل تزریق است . گاها بدنبال تزریق بوتاکس سردرد مختصر نیز گزارش شده که موقت میباشد. نکته جالب این است که تزریق بوتاکس باعث کاهش شدت و دفعات سردردهای میگرنی می گردد و یکی از روشهای درمانی سردرد میگرنی به حساب می آید.
مهم ترین نکته ای که عوارض تزریق بوتاکس را به حداقل میزان ممکن رسانده و بی خطر بودن آن را تضمین می کند، این است که شما همیشه برای تزریق بوتاکس باید به یک پزشک دارای مدارک معتبر مراجعه کنید. اگر تزریقات شما مطابق با استانداردهای پزشکی انجام نشود یا توسط فردی بی تجربه این کار را انجام دهید، احتمالاً عوارض جانبی نامطلوبی را تجربه خواهید کرد.
علاوه بر این، اگر در دوران بارداری یا شیردهی به سر می برید، برای تزریق بوتاکس دست نگه دارید ، زیرا تزریق بوتاکس در این دوران ممنوعیت دارد .
عوارض جانبی تزریق بوتاکس چه مواردی هستند؟
درست است که تزریق بوتاکس را می توانیم نسبتا بی خطر در نظر بگیریم، اما عوارض جانبی جزئی ممکن است اتفاق بیفتد که شامل این موارد است:
- تورم یا کبودی در محل تزریق
- سردرد موقت
-واكنش ناشي از حساسيت به دارو
بعضی از عوارض تزریق بوتاکس نیز مربوط به ناحیه ی تزریق آن است. مثلا اگر بوتاکس در ناحیه ی اطراف چشم تزریق شده باشد، می تواند عوارض زیر را به دنبال داشته باشد:
- افتادگی پلک
- نامتقارن شدن ابروها
- انحراف چشم ( استرابييم ) كه البته بسيار نادر است.
همچنین، تزریق در اطراف لب ها و دهان ممکن است منجر به کج شدن لبخند یا آبریزش از دهان شود.
همانطور که گفته شد، عدم رعایت دستورات و مراقبتهای پس از تزریق بوتاکس ، نقش مهمی در ایجاد این عوارض دارد. مهمترین نکاتی که پس از تزریق بوتاکس باید رعایت شود شامل این موارد است:
۱- تا چهار ساعت پس از تزریق بوتاکس نخوابید و یا سر را بطور کامل ( به حالت سجده) خم نکنید.
۲- به هیچ عنوان نواحی تزریق شده را ماساژ ندهید.
۳- حداقل بمدت چهار ساعت از شستشوی محل تزریق امتناع کنید.
۴- در یک ساعت اول پس از تزریق از کمپرس سرد ( آیس پک) استفاده نمایید.
۵- برخی منابع علمی توصیه میکنند بلافاصله بعد از تزریق بوتاکس از انجام فعالیتهای شدید ورزشی امتناع شود و حتی مسافرت هوایی بلافاصله پس از تزریق را توصیه نمی کنند.
ناگفته نماند که اکثر عوارض جانبی معمولا موقتی هستند و ظرف چند روز تا چند هفته از بین میروند.
در مواردی بسیار نادر، ممکن است فرد علائمی شبیه آنافيلاكسي ( حساسيت شديد و آلرژی) را پیدا کند. در این وضعیت باید فورا به پزشک مراجعه شود.
آیا تزریق بوتاکس، عوارض طولانی مدت دارد؟
از آنجایی که اثرات تزریق بوتاکس موقتی است، بیشتر افراد در طول زمان و برای تمدید اثر بوتاکس، تزریق را تکرار می کنند.
شاید این سوال برای خیلی ها بوجود آید که بی خطر بودن بوتاکس، در تمام دفعات تزریق برقرار است یا خیر؟! ممکن است فردی که بارها بوتاکس تزریق کرده و دچار عارضه نشده ، پس از تزریق دچار عارضه شود . البته نوع و برند مورد استفاده بوتاکس بسیار مهم است و همیشه از پزشک خود راجع به برند مورد استفاده سوال کنید و اطمینان حاصل نمایید که مورد تایید وزارت بهداشت باشد.
نتیجه گیری
اگر شما قصد تزریق بوتاکس را دارید مهم ترین چیزی که باید در نظر داشته باشید، مراجعه به جراح فوق تخصص پلاستیک و یا متخصص پوست با تجربه است. البته همکاران پزشک عمومی که دوره های لازم برای انجام اینکار را دیده اند ، توانایی لازم را داشته و بخوبی از عهده انجام آن برمی آیند.
شاید مراجعه به افرادی که دارای مهارت و مدارک رسمی معتبر در این حوزه نیستند، از لحاظ مالی برای شما با صرفه تر باشد، اما بدون شک این اقدام عوارض جانبی تزریق بوتاکس را برای شما افزایش خواهد داد. بوتاکس معمولا بین 3 تا 6 ماه ماندگاری داشته و بعد از آن نیاز به تمدید دارد.
مانند هر روش دیگری،احتمال بروز عوارض جانبی بعد از تزریق بوتاکس نیز وجود دارد. به همین دلیل حتما با پزشک خود در مورد آنچه که می توانید در طول فرآیند تزریق و در دوران بعد از بهبود، انتظار داشته باشید صحبت کنید. پزشک می تواند به هر سوالی که ممکن است داشته باشید پاسخ دهد و در مورد مزایا و خطرات فردی شما اطلاعات لازم را در اختیارتان قرار دهد.
